ΚACONOMICS και Η χαμένη υπεραξία του brain drain

Στο πρόσφατο πρωτοσέλιδο της Καθημερινής παρουσιάστηκαν τα στοιχεία της διαΝΕΟσις για την χαμένη υπεραξία του brain drain ως ένα ποσό που ξεπερνά τα 50 δίς.

Οι υπολογισμοί αυτοί ωστόσο είναι μάλλον αυθαίρετοι καθώς οι ανθρώπινοι και υλικοί πόροι αποδίδουν διαφορετικές αξίες ανάλογα με το είδος της οικονομίας στην οποία επενδύονται.

Η ελληνική οικονομία ανήκει στην κατηγορία των Κaconomics economies.

Ο όρος Κaconomics σύμφωνα με τους Diego Gambetta και Gloria Origgi αναφέρεται σε οικονομίες οι οποίες καθορίζονται από μια "φαύλη ορθολογικότητα", όπου άτομα ή οργανισμοί ανταλλάσουν επιβλαβείς συμπεριφορές για να επιβιώσουν οικονομικά.

Ένα παράδειγμα είναι το "κάνω πως σε πληρώνω για να κάνεις πως δουλεύεις" που χαρακτηρίζει ένα μεγάλο κομμάτι του Ελληνικού δημοσίου ή η εκπόνηση μια κακής μελέτης σε αντάλλαγμα μιας χαμηλής αμοιβής.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις και τα δύο συναλλασόμενα μέρη βολεύονται, το πρώτο με την προσφορά ήσσονος προσπάθειας και χαμηλής υπεραξίας και το δεύτερο από την πληρωμή χαμηλού αντιτίμου.

Αυτή το οικονομικό μοντέλο αναδεικνύει καταστάσεις όπου, παρά τα παράλογα συλλογικά αποτελέσματα, οι ατομικές επιλογές και η μίμηση δυσλειτουργικών συνναλαγών είναι ορθολογικές. 

Αν θελήσουμε να βρούμε τις απαρχές των Kaconomics, της μετριοκρατίας και της ανορθολογικής χρήσης των οικονομικών πόρων αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην πολιτιστική μήτρα της σύχρονης Ελλάδας, την Ορθόδοξη εκκλησία.

Ένα real estate φιλέτο όπως αυτό του Αγίου Όρους π.χ. θα είχε αξιοποιηθεί ήδη σε μια Προτεσταντική χώρα ώς gay / βυζαντινό θεματικό πάρκο ή χώρος εναλλακτικού οικολογικού τουρισμού.

Στην Ελλάδα αντιθέτως 400.000 εκτάρια παρθένας φύσης βρίσκονται στην χρησικτησία και την απαξίωση ροσώφιλων, παλαιοημερολογιτών, πατριαρχικών και άλλων συλλογικοτήτων της οπισθοδρόμησης.

Επιπλέον μεγάλο κομμάτι του real estate stock της Β.Ελλάδα αλλά και πλήθος από βοσκοτόπια ανήκουν ακόμα αναξιοποίητα ή υποχρησιμοποιούμενα στα χέρια της Εκκλησίας.

Την Ελλάδα όπως και άλλες Kaconomics χώρες χαρακτηρίζει η παροδοξότητα η πραγματική τροχοπέδη της ανάπτυξη να είναι η ίδια η ντόπια πολιτιστική της παράδοση παρά οι ξένες οικονομικές ελίτ ή επιμελητείες οι οποίες αντιθέτως εισαγάγουν ορθολογική χρήση πόρων πάντα στο βαθμό που τους το επιτρέπουν οι αντιστάσεις από τις εθνικές νοοτροπίες και τις επαγγελματικές συντεχνίες.

Δεν μπορούμα παρά να πιστώσουμε λοιπόν στην κυβέρνηση Μητσοτάκη την σχετικά συνετή διοίκήση μιας χώρας η οποία βρίσκεται σε συνεχές οικονομικό και πολιτιστικό hangover από τις επιπτώσεις της Πατριαρχικής ορθόδοξης διοίκησης τόσο πρίν, όσο μετά, αλλά και κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Η διοίκηση χωρών Kaconomics σε έναν κόσμο τόσο δυναμικά μεταλλασσόμενο όσο ο σημερινός χρειάζεται αφενός κατανόηση των εντόπιων πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων αφετέρου ακριβή ανάγνωση των παγκόσμιων εξελίξεων. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνδυάζει ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά με την μείζονα αλλά και εκκολαπτόμενη  αντιπολίτευση  (Τσίπρας - Καρυστιανού) να θέλουν να επαναφέρουν στην πολιτική σκηνή το χειρότερο διοικητικό λαϊκιστικό παράδειγμα της αναπαλαιωμένης Oρθόδοξης Τουρκοελλάδας.